Wesołych, pogodnych, radosnych, rodzinnych, spełniających marzenia Świąt Bożego Narodzenia!

Tego wszystkiego życzę wszystkim gościom i sympatykom grzybowiska

A oto moja choineczka mała, jak rok temu wyglądała,

w roku tym właśnie ubierana, stroi się na przywitanie

małego tego Dzieciąteczka, które już niebawem do nas przyjdzie

WESOŁYCH ŚWIĄT!

moja świąteczna zeszłoroczna choinka z gwiazdką ...

.... aniołkami ...

... i Świętą Rodziną z Dzieciątkiem

Spójrzmy więc na tę gąskę jak na twór przyrody – grzybka w żółtym kolorze, zarówno powierzchnia, jak i miąższ tej gąski jest żółty ale spójrzmy też na nią jak na całkiem zaawansowane laboratorium chemiczne specjalizujące się w  syntezie takich „ciekawych zapachowo” substancji

Ponoć jest to gatunek pospolity, ale ja nie spotykam jej w wielu miejscach, znam jedną bardzo pewną miejscówkę, gdzie pojawia się co roku, a poza tym nieczęsto ją widuję. Gąska siarkowa powoduje lekkie zatrucia, ale kto tam by ją jadł, wystarczy powąchać, a zapach odrzuca

pachnąca karbidem Tricholoma sulphureum gąska siarkowa

grzybki, ile i gdzie?

I od razu odpowiedź, są tutaj:

są tutaj łuskwiak niszczący Pholiota destruens

one poprawiają robotę bobrów

A także są tutaj, te z kolei wybrały sobie mieszkanko z widokiem, na rzekę

łuskwiak niszczący Pholiota destruens w mieszkanku z widokiem, na rzekę

A wszystko to działo się dziś, gdy pomimo przymrozku porannego i chłodku za dnia wycieczkę słuszną odbyłam

A na koniec bonusik mały, odbicie nieba i nie tylko nieba w wodzie pewnego starorzecza

niebo i drzewa w wodzie

Cieszy niezmiernie udany bardzo drugi dzień dłuższego weekendu po Święcie Niepodległości, a spędzany patriotycznie na polskiej ziemi i na podziwianiu polskiej ziemi uroków

Ganoderma lucidum - kategoria R na Czerwonej Liście

Chwilkę później zaczął zapadać zmierzch …

zmierzch nad jeziorem ...

Tak pięknie trwał i zakończył się mój Dzień Nepodległości spędzony na sposób, który najbardziej lubię, w leśnej głuszy, ciszy przerywanej jedynie śpiewem raniuszka i stukaniem dzięcioła …

Cytidia salicina ma czerwonej liście ma nadaną kategorię E, która oznacza gatunki wymierające – czyli  zagrożone wymarciem, których przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia.

Talerzyk szkarłatny rośnie na uschłych gałązkach wierzby łozy, inaczej wierzby szarej. Pojawia się od sierpnia do jesieni. Dziś znalazłam ją w miejscu, gdzie pierwszy raz odnotowałam jej występowanie w 2009 r.

Owocniki talerzyka szkarłatnego były zaschnięte, ale dały się rozpoznać do gatunku po pewnych charakterystycznych cechach makro, do których należy znany mi ich wygląd po zaschnięciu, a także wyraźny odcień szkarłatny zaschniętych owocniczków. Grzybki te,  gdy zaschnięte, nie są nadzwyczajnie dekoracyjne, ale czy my uschnięci wyglądalibyśmy atrakcyjnie?

Pokażę przykładowe dziś znalezione grzybki, a jak przeszukam zdjęcia z poprzednich lat, to pokażę talerzyki szkarłatne wcześniej znajdowane w tym miejscu

zarośla Salix cinerea, w których szukałam Cytidia salicina

Cytidia salicina - kategoria E na Czerwonej Liście

Cytidia salicina - kategoria E na Czerwonej Liście

Cytidia salicina - kategoria E na Czerwonej Liście

Owocniki talerzyka szkarłatnego sfotografowane 14 marca – był to dzień roztopów, ale śniegu jeszcze leżało sporo, natomiast padał deszcz i stopy w butach namokniętych marzły. Oj, dała wtedy pogoda do wiwatu, ale talerzyka znalazłam

Cytidia salicina z 14 marca 2010 r.

A najwcześniejsze, pierwsze spotkanie z talerzykiem szkarłatnym nastąpiło w dniu 3 grudnia 2009 r. Wówczas napotkane owocniki wyglądały tak:

Cytidia salicina z dnia 3 grudnia 2009 r.

Wówczas wyglądał modelowo, niemal podręcznikowo i dobrze, że tak było, bo dzięki temu go rozpoznałam

Niedawno odwiedziłam stanowisko moich gwiazdoszy potrójnych, te piękne grzybki pokazałam w grzybowisku. Było to w poniedziałek, a w piątek rano tego samego tygodnia zaczęłam intensywnie poszukiwać swojego statywu …. Tydzień ten mijał nam pod znakiem malowania w jednym z pokoi i inne pomieszczenia mieszkania były tak specjalnie sprytnie pozaklejane, żeby się w nich nie kurzyło. Ale w piątek rano, wiedząc o tym, że nocuję u koleżanki, z którą na całodzienną wycieczkę w sobotę pojadę, zaczęłam usilnie poszukiwać statywu, wszak chciałam go zabrać z sobą

Tymczasem stopniowo zaczęło okazywać się, że tego statywu w domu ….. nie ma :-/ Co się stało, zaczęłam wysilać pamięć, otwierając po kolei wszystkie pozaklejane pomieszczenia, by w nich sprawdzać jeszcze raz i jeszcze raz, czy tam nie leży ten statyw … Niemal od strychu po piwnicę dom przeszukałam i nic … I nagle … olśnienie! Przecież mogłam go zostawić w poniedziałek w lesie! Szybkie zastanowienie i coraz bardziej pewna, że tak naprawdę mogło być podjęłam karkołomną, ale jedyną słuszną na ten moment decyzję. Postanowiłam pojechać do tego lasu po statyw.

Wyobraźcie sobie dalszy ciąg wydarzeń, uszykowałam się błyskawicznie, wyruszyłam w drogę, pokonałam kilkanaście km w przeciwną stronę niż do pracy, bo taki był kierunek miejsca z poniedziałkowymi gwiazdoszami, dotarłam do lasu, podeszłam do stanowiska gwiazdoszy – statywu nie było, podeszłam kawałek dalej – statyw BYŁ! Leżał na ściółce w miejscu, gdzie go pozostawiłam!

Dlaczego tam został? Gdy od gwiazdoszy wracałam do samochodu, ujrzałam wśród liści ściółki dwa ładne, dotąd nieznane mi grzybki. Statyw odłożyłam na ściółkę, przyjrzałam się grzybkom, sfotografowałam je, zabrałam i … poszłam … bez statywu We wtorek wyszukałam je w atlasie, rozpoznałam jako klejka lepkiego, który rośnie w mikoryzie, wyłącznie pod sosnami, zrobiłam grzybkom zdjęcia studyjne i cały czas zadowolona byłam z poznania nowego dla mnie, choć pospolitego gatunku. Aż do piątku rano, gdy zaczęłam szukać statywu …

Jak wyglądał dalej piątkowy poranek? Dotarłam do pracy z jedynie 8-minutowym spóźnieniem, a potem, gdy wykonałam wszystkie najpilniejsze poranne czynności, usiadłam i porozmyślałam sobie nad moim roztargnieniem ….

Gomphidius rutilus

Gomphidius rutilus

Gomphidius rutilus - zdjęcie "studyjne"- przekrój

Gomphidius rutilus - zdjęcie "studyjne"- trzon i zbiegające blaszki

Gomphidius rutilus - zdjęcie "studyjne" - powierzchnia kapelusza

A była to wyprawa czerwcowa na torfowiska przepiękne, wełnianką pobielone jak śniegiem …

torfowisko pobielone wełnianką

Otóż i rzeczona wełnianka ze swym „rozwianym włosem”

wełnianka

Wrzośca bagiennego też tam nie brakło ….

wrzosiec bagienny

A pomyślałby kto, że nie rosła tam rosiczka? Ależ rosła!

rosiczka

Były także inne cudowności, storczykowce, kukułki i podkolany

kukułka

podkolan

Większość z tych roślin widziałam w naturze pierwszy raz w życiu, tak więc wzruszeniom i pięknym wrażeniom nie było końca, a gdy jeszcze do tego tęcza „rozkwitła” na niebie ….

tęcza

Życzyć by sobie należało, by miejsc takich nigdy nie zabrakło, by chętni podziwiać ich cudowności mogli tam je znajdować, oglądać, fotografować ….

Obecnie z ostatnimi poremontowymi porządkami zmagam się wytrwale, m.in. po to, by miejsce dla swojego komputera odzyskać , bym nie musiała z nim kątem w kuchni skrawka blatu szukać

Może wówczas dam radę zasiąść do grzybowiska i słów parę do zamieszczonych grzybków dopisać, a na razie same fotki, by choć dla oka coś grzybowo-miłego podać

Oudemansiella mucida

łycznik późny

łycznik późny

łycznik późny

łycznik późny

łycznik późny

jeszcze nie wiem, co to

czernidłak pstry

Dziś rozwiązanie zagadki! A to dlatego, że po dwóch sierpniowych wizytach, które nie przyniosły rozwiązania zagadki, dziś znów znalazłam się w tym miejscu i … znalazłam gwiazdosze potrójne, które wyrosły ze znalezionych tam wcześniej „cebulek”

Gwiazdosze to bardzo oryginalne grzyby. Wyrastają płytko pod powierzchnią ziemi. Początkowo mają postać kulistą, a w przypadku gwiazdosza potrójnego Geastrum triplex jest to postać kulista, ale z czubeczkiem (można to porównać do zaczynającej kiełkować cebulki tulipana). W miarę jak owocniki dojrzewają, a raczej dojrzewają zawarte w ich wnętrzu zarodniki, zaczyna pękać zewnętrzna powierzchnia tych kulistych tworów. Powierzchnia ta jest nazywana egzoperydium. Egzoperydium pęka i odchyla się od wewnętrznej części owocnika, zwanej endoperydium. Egzoperydium tworzy gwiaździstego kształtu ramiona, które z czasem odchylają się do tego stopnia, że zawijają się wręcz pod owocnik. Zjawisko to ma znaczenie dla rozsiewania zarodników – główka z zarodnikami ma szansę wówczas wynieść się nieco ponad powierzchnię ziemi, skąd wyrosły owocniki, wówczas zarodniki wydostające się przez otwór zwany perystomem mogą z ruchem powietrza odlecieć dalej od owocnika. Natomiast dla nas obserwatorów grzybów obserwacja gwiazdoszy daje sposobność kontaktu z niezwykłą jak na „typowe” grzyby formą i postacią Jest to również kolejna „szkoła cierpliwości”, gdyż znalezione wczesne postaci gwiazdoszy każą dłuuugo czekać na to, aż osiągną swoją ostateczną postać

Myślę, że po tych wyjaśnieniach będzie jasne, co pokazują zdjęcia, jakie stadia grzybków są na nich ukazane, gdyby coś było niejasnego, piszcie proszę, to postaram się wyjaśnić

Acha, jeszcze jedno wyjaśnienie, czemu gwiazdosz potrójny – w przypadku tego gwiazdosza powierzchnia egzoperydium jest na tyle sztywna, że gdy odchyla się ono od główki, to pęka w charakterystyczny sposób, tworząc taki „kołnierz” pod główką. Jest to charakterystyczne dla tego konkretnego gatunku i stąd pochodzi nazwa tego gwiazdosza – gwiazdosz potrójny. Cechą diagnostyczną poszczególnych gatunków gwiazdoszy jest także okolica perystomu, czyli otworu uwalniającego zarodniki, którą także widać ładnie na zdjęciach

Geastrum triplex

Geastrum triplex

Geastrum triplex

Geastrum triplex

Geastrum triplex

Napotkany w pewnym obszarze Natura 2000, gdzie starania gminy widzę, by informację o urokach tegoż obszaru udostępnić, a jednocześnie widzę, że są tacy, którzy obszaru Natury docenić i uszanować nie potrafią albo nie chcą, quadami po nim jeżdżąc ….. To bardzo boli oglądać widok zniszczeń

***

Grzybek za to piękniutki jak dla mnie, ale dla mnie każdy grzybek piękniutki jest, nad każdym będę się rozpływać w zachwytach więc niech lepiej  grono obiektywnych czytelników grzybowiska samo oceni, jest’li ten drobnołuszczak piękniutki, czy nie?

zielonkawy drobnołuszczak na próchniejącym omszałym pniu

tenże jak powyżej drobnołuszczak

w innym miejscu tego samego próchniejącego pnia

i jeszcze jedno spojrzenie na drugiego drobnołuszczaka z tego pnia

A tak wygląda żywiciel zielonkawego drobnołuszczaka, może ktoś znajdzie na nim grzybki?

żywiciel zielonkawego drobnołuszczaka

Skąd wiem, że to drobnołuszczak? Ano ku takiemu rozpoznaniu skłania mnie miejsce (próchniejące drewno) i sposób wzrostu – taki charakterystyczny pokrój grzybka, który bardziej będzie widoczny na kolejnych zdjęciach oraz początkowo u młodego grzybka białe, a potem różowiejące blaszki (wolne, czyli nie stykające się z trzonem), żadnych śladów pierścienia lub zasnówki na trzonie, trzon biały, skórka kapelusza w zależności od gatunku może mieć różne barwy, są drobnołuszczaki o skórce kapelusza brązowej,  żółtej, czerwonej, zielonawej.

drobnołuszczak pobrany dla rozpoznania gatunku

tenże drobnołuszczak pobrany dla rozpoznania gatunku

i jeszcze raz ten sam drobnołuszczak

Pewnej wrześniowej niedzieli postanowiłam wejść do częściowo znanego mi już lasu, ale od zupełnie innej, jeszcze nie znanej mi strony. Przygotowałam się do tego, wypatrując na mapie możliwości przybycia pod ten las inaczej niż zazwyczaj. Okazało się, że taka możliwość istnieje. Jest tam droga gruntowa dojazdowa do pól pod lasem, tak więc autem w pobliże lasu podjechałam i tam je pozostawiłam. Sama natomiast obułam swoje nogi w kaloszki (mam nowe, bardzo lekkie i wygodne kaloszki do łażenia po lecie ) i ruszyłam w las ….

Nie długo to trwało, gdy po kilkunastu minutach marszu, przerwanego tylko spoglądaniem na spotykane po drodze grzybki i śluzowce znanych już gatunków, znalazłam w szczelinie pnia świerkowego coś, co okazało się nowym dla mnie gatunkiem! I to gatunkiem, o którym już dawno sobie rozmyślałam, że to dziwne, że go nie spotykam, bo on ponoć wcale nie rzadki (był wymieniony w poprzedniej edycji Czerwonej Listy, tej z 2002 r., w obecnej nie jest ujęty), a tymczasem moim oczom nigdzie się nie ukazuje …. I masz, wystarczyło we wrześniową niedzielę obrać nowy kierunek do znanego lasu, by boczniak białożółty Pleurotus dryinus  mi się ukazał

Otóż i on w szczelinie świerkowego pnia:

Pleurotus dryinus w szczelinie pnia świerka

Gdy go znalazłam, był już nieco podsuszony, ale jednak moim zdaniem ta włókienkowata skórka kapelusza zdradza jego tożsamość No i biały wysyp

Pleurotus dryinus w szczelinie pnia świerka

Jak widać na poprzednim zdjęciu, pewne następstwo pokoleń miało już tam miejsce, obserwujemy boczniaka „dziadka” całkiem już zasuszonego, boczniaki w sile wieku, które są głównym obiektem zdjęć, ale proszę zwrócić uwagę na boczniaka „oseska”, który na kolejnym zdjęciu wyraźnie nam się ukazuje

Pleurotus dryinus w szczelinie pnia świerka

Może jeszcze raz nieco bliżej tego oseska pokażę, choć fotografia do najbardziej udanych nie należy, no ale wartość dokumentalną za to posiada

Pleurotus dryinus w szczelinie pnia świerka

Wreszcie cię mam, ty białożółty boczniaku

Rozites caperata w borze sosnowym

Minimum słów, bo pora późna, gdyż przyszło mi zmierzyć się ze zbiorem grzybków, z których część wymagała marynaty – drobne podgrzybki, część ususzenia  – większe podgrzybki, część sparzenia i zamrożenia – płachetki kołpakowate, a i prawdziwki dwa i jeden koźlarz pomarańczowożółty też wymagały słusznego potraktowania, a jakże

***

Rano

Płachetka kołpakowata – stan w sam raz do zbioru – wygląda tak, jak na poniższym zdjęciu. Oczywiście na zdjęciu jest już zebrana z miejsca wzrostu, zbieram ją poprzez podważanie od dołu trzonu. Grzybek ten wyrasta z przerobionej ściółki, głeboko spod mchu lub wrzosów. Podważając ją palcem od spodu, mam możliwość oglądać cały trzon i sprawdzić, że na pewno nie posiada muchomorowatej pochwy u podstawy trzonu. Nigdy dość ostrożności W domu każdy grzybek  jest jeszcze raz obejrzany i wówczas go czyszczę od resztek próchniczej gleby, z której wyrósł.

Rozites caperata w całej okazałości

A tak wyglądał mój koszyk z Rozites caperata i Xeromocomus badius w rolach głównych

mój wczorajszy koszyk grzybiarza potem jeszcze się napełnił

W moim wczorajszym koszyku grzybiarza widać ładnie płachetki, jest jeden gołąbek, którego zabrałam dla celów szkoleniowych, by go spróbować rozpoznać, no i podgrzybki brunatne też są widoczne

A niektórzy grzybiarze inaczej niż ja traktują płachetkę … Oto co znalazłam:

przypadkiem lub celowo przewrócona płachetka kołpakowata

A jest to na pewno płachetka, bo kapelusz od góry wygląda tak:

przypadkiem lub celowo przewrócona płachetka kołpakowata

Na pniaku sosnowym zauważyłam ładnego i dorodnego grzybka:

grzybek na kłodzie sosnowej

Taki ładny i dorodny był, że zasługiwał w pełni na to, by mu chwilkę poświęcić

Pluteus atromarginatus na kłodzie sosnowej

Pluteus atromarginatus na kłodzie sosnowej

Czy zwróciliście uwagę, że ostrza blaszek są ciemne? To nie złudzenie, te ostrza blaszek rzeczywiście są ciemne, to jest charakterystyczna cecha tego gatunku Patrząc wyłącznie z góry na tego grzybka można by wziąć go za łuskowca (drobnołuszczaka) jeleniego Pluteus atricapilus. Jednak to, że rośnie na sośnie, czyli jednym z gatunków iglastych oraz to, że ma ciemne ostrza blaszek, świadczy o jego tożsamości – jest to łuskowiec (drobnołuszczak) ciemnoostrzowy Pluteus atromarginatus

ciemne ostrza blaszek Pluteus atromarginatus

Na gatunkach liściastych też występuje gatunek o ciemnych ostrzach blaszek, jednak ten nosi nazwę Pluteus umbrosus i chyba już go pokazywałam w grzybowisku Zaraz to sprawdzę